آبکاری فلزات یکی از مهمترین فرآیندهایی است که بهطور مستقیم بر کیفیت، ظاهر و ماندگاری زیورآلات تأثیر میگذارد.
بسیاری از تفاوتهایی که میان یک محصول معمولی و یک زیورآلات حرفهای دیده میشود، نه به طراحی آن، بلکه به نوع و کیفیت آبکاری فلزات بازمیگردد.
در نگاه اول ممکن است دو زیورآلات از نظر شکل و طراحی مشابه باشند، اما پس از مدتی استفاده، تفاوت واقعی آنها آشکار میشود؛ جایی که یکی همچنان درخشان و زیبا باقی میماند و دیگری تغییر رنگ میدهد یا جذابیت اولیه خود را از دست میدهد.
آبکاری اگر بهدرستی و اصولی انجام شود، میتواند یک فلز ساده را به محصولی لوکس، چشمنواز و بادوام تبدیل کند.
آبکاری اگر بهدرستی و اصولی انجام شود، میتواند یک فلز ساده را به محصولی لوکس، چشمنواز و بادوام تبدیل کند.
در مقابل، اگر این فرآیند بهصورت ضعیف یا غیرحرفهای اجرا شود، حتی بهترین طراحیها نیز ارزش خود را از دست میدهند. به همین دلیل، آبکاری فلزات را میتوان یکی از پایههای اصلی کیفیت در صنعت زیورآلات دانست.
در 🔗زیورآلات دستساز، اهمیت آبکاری حتی بیشتر میشود. زیرا این نوع زیورآلات معمولاً با هدف تمایز، ظرافت و کیفیت بالاتر تولید میشوند و انتظار مخاطب از آنها نیز فراتر از محصولات معمول بازار است.
در 🔗زیورآلات دستساز، اهمیت آبکاری حتی بیشتر میشود. زیرا این نوع زیورآلات معمولاً با هدف تمایز، ظرافت و کیفیت بالاتر تولید میشوند و انتظار مخاطب از آنها نیز فراتر از محصولات معمول بازار است.
آبکاری در اینجا نقش دوگانهای ایفا میکند؛ از یکسو از فلز پایه محافظت میکند و از سوی دیگر، ظاهر نهایی و حس بصری محصول را شکل میدهد.
به همین دلیل، شناخت دقیق آبکاری فلزات برای طراحان، تولیدکنندگان و حتی مصرفکنندگان اهمیت بالایی دارد.
آبکاری فلزات یک فرآیند چندمرحلهای است
برخلاف تصور رایج، آبکاری فلزات صرفاً پوشاندن سطح فلز با یک رنگ براق یا ایجاد ظاهری طلایی یا نقرهای نیست.
آبکاری یک فرآیند تخصصی و چندمرحلهای است که هر مرحله آن بهطور مستقیم روی نتیجه نهایی اثر میگذارد.
کیفیت آبکاری دقیقاً به میزان دقت در اجرای این مراحل وابسته است و حذف یا سادهسازی هر کدام از آنها میتواند کل نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد.
آمادهسازی سطح فلز؛ پایه کیفیت آبکاری
فرآیند آبکاری با آمادهسازی سطح فلز پایه آغاز میشود. در این مرحله، فلز باید کاملاً تمیز، یکنواخت و عاری از هرگونه چربی، آلودگی، اثر انگشت یا اکسید باشد.
این کار معمولاً با ترکیبی از پولیش مکانیکی و شستوشوی اولیه انجام میشود. اگر سطح فلز حتی بهصورت نامحسوس آلوده باشد، لایه آبکاری نمیتواند بهدرستی به آن بچسبد و همین موضوع در آینده باعث پوسته شدن یا تغییر رنگ خواهد شد.
شستوشوی شیمیایی و فعالسازی سطح فلز
پس از آمادهسازی مکانیکی، فلز وارد مرحله شستوشوی شیمیایی میشود.
این مرحله برای حذف ناخالصیهایی است که با چشم دیده نمیشوند اما تأثیر زیادی بر چسبندگی آبکاری دارند. شستوشوی شیمیایی سطح فلز را فعال میکند و آن را برای پذیرش لایههای بعدی آماده میسازد. این مرحله پایهای است که کیفیت کل فرآیند روی آن بنا میشود.
زیرکاری؛ لایه پنهان اما حیاتی در آبکاری فلزات
در آبکاریهای حرفهای، مرحله زیرکاری اهمیت ویژهای دارد. زیرکاری در واقع یک یا چند لایه واسط میان فلز پایه و لایه نهایی است که وظیفه آن افزایش چسبندگی، یکنواختی رنگ و جلوگیری از نفوذ فلز پایه به سطح است.
حذف این مرحله یکی از اصلیترین دلایل بیکیفیت بودن بسیاری از آبکاریهای ارزانقیمت موجود در بازار است. در چنین مواردی، حتی اگر لایه نهایی از طلا یا رادیوم باشد، دوام لازم را نخواهد داشت.
اجرای آبکاری نهایی و کنترل پارامترها
در نهایت، آبکاری اصلی انجام میشود. فلز در محلول مخصوص طلا یا رادیوم قرار میگیرد و با استفاده از جریان الکتریکی، یونهای فلز موردنظر بهصورت یکنواخت روی سطح قطعه مینشینند.
کنترل دقیق زمان، دما، ترکیب محلول و شدت جریان در این مرحله حیاتی است. کوچکترین خطا میتواند باعث ناهماهنگی رنگ، کاهش ضخامت لایه یا ضعف در چسبندگی شود و کیفیت نهایی آبکاری را بهطور جدی کاهش دهد.
مراحل انجام آبکاری فلزات در زیورآلات دستساز
انتخاب فلز پایه و تأثیر آن در آبکاری فلزات
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میشود یک فلز پایه برای همه انواع آبکاری بهترین انتخاب است. در واقع، هر فلز پایه ویژگیها، مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد و انتخاب آن باید بر اساس کاربرد نهایی زیورآلات انجام شود.
در زیورآلات، سه فلز برنج، نقره و استیل بیشترین کاربرد را دارند.
در زیورآلات، سه فلز برنج، نقره و استیل بیشترین کاربرد را دارند.
فلزات برنجی
برنج به دلیل یکنواختی سطح و واکنشپذیری مناسب، یکی از رایجترین فلزات پایه در آبکاری زیورآلات دستساز است. آبکاری روی برنج معمولاً تمیزتر، یکدستتر و قابل کنترلتر انجام میشود و به همین دلیل برای طراحیهای ظریف و هنری بسیار مناسب است.
این فلز به طراح اجازه میدهد جزئیات دقیقتری را اجرا کند و نتیجه نهایی ظاهر حرفهایتری داشته باشد.
نقره
نقره فلزی باارزش است که حتی بدون آبکاری نیز جلوه خاصی دارد، اما در تماس با هوا بهمرور تیره میشود. به همین دلیل، آبکاری نقره با طلا یا رادیوم بسیار رایج است.
آبکاری نقره معمولاً در محصولات خاصتر و نیمهلوکس استفاده میشود و اگر بهدرستی انجام شود، نتیجهای بسیار باکیفیت و ماندگار خواهد داشت.
استیل
استیل فلزی بسیار مقاوم است و بهطور ذاتی زنگ نمیزند، به همین دلیل برای زیورآلات مصرف روزمره گزینه مناسبی محسوب میشود.
با این حال، آبکاری روی استیل حساستر است و نیاز به آمادهسازی دقیقتری دارد. اگر این آمادهسازی بهدرستی انجام نشود، لایه آبکاری بهخوبی به سطح فلز نمیچسبد و دوام آن کاهش مییابد.
استیل به طور داتی نقره ای رنگ است ولی برای آنکه به رنگ طلایی درآید معمولا آن را با طلای 14 عیار آبکاری می کنند.
نمونه فلزات آبکاریشده با طلا و رادیوم در زیورآلات
تفاوت آبکاری طلا ۱۴ عیار و ۱۸ عیار در عمل
یکی از پرسشهای رایج در آبکاری فلزات، تفاوت میان طلا ۱۴ عیار و ۱۸ عیار است. این تفاوت تنها در عدد خلاصه نمیشود، بلکه تأثیر مستقیمی بر رنگ، دوام و کاربرد نهایی زیورآلات دارد.
آبکاری طلا ۱۴ عیار به دلیل ترکیب سختتر، مقاومت بالاتری در برابر سایش دارد و رنگ طلایی آن کمی ملایمتر است. به همین دلیل، این نوع آبکاری برای زیورآلاتی که استفاده روزمره دارند گزینه مناسبی محسوب میشود.
در مقابل، آبکاری طلا ۱۸ عیار رنگی گرمتر، درخشانتر و لوکستر ایجاد میکند. این نوع آبکاری از نظر ظاهری بسیار نزدیک به طلای واقعی است و حس ارزش بالاتری منتقل میکند.
آبکاری طلا ۱۴ عیار به دلیل ترکیب سختتر، مقاومت بالاتری در برابر سایش دارد و رنگ طلایی آن کمی ملایمتر است. به همین دلیل، این نوع آبکاری برای زیورآلاتی که استفاده روزمره دارند گزینه مناسبی محسوب میشود.
در مقابل، آبکاری طلا ۱۸ عیار رنگی گرمتر، درخشانتر و لوکستر ایجاد میکند. این نوع آبکاری از نظر ظاهری بسیار نزدیک به طلای واقعی است و حس ارزش بالاتری منتقل میکند.
آبکاری رادیوم و کاربرد آن در زیورآلات
آبکاری رادیوم یکی از روشهای مدرن در آبکاری فلزات است که برای ایجاد رنگ سفید براق و ظاهری تمیز و مینیمال استفاده میشود.
این نوع آبکاری بهویژه روی نقره بسیار کاربرد دارد، زیرا از تیره شدن آن جلوگیری میکند و درخشش سطح را برای مدت طولانی حفظ میکند.
زیورآلاتی که با رادیوم آبکاری میشوند، معمولاً ظاهری مدرن و امروزی دارند و برای سبکهای مینیمال و معاصر بسیار محبوب هستند. این نوع آبکاری علاوه بر زیبایی، نقش محافظتی مهمی نیز ایفا میکند.
زیورآلاتی که با رادیوم آبکاری میشوند، معمولاً ظاهری مدرن و امروزی دارند و برای سبکهای مینیمال و معاصر بسیار محبوب هستند. این نوع آبکاری علاوه بر زیبایی، نقش محافظتی مهمی نیز ایفا میکند.
آبکاری طلا ۱۸ عیار و رادیوم در زیورآلات و جلوه لوکس آن
چرا بعضی آبکاریها زود از بین میروند؟
تغییر رنگ یا از بین رفتن سریع آبکاری یکی از رایجترین مشکلاتی است که مصرفکنندگان تجربه میکنند.
این اتفاق معمولاً به کیفیت پایین اجرای آبکاری بازمیگردد. زمانی که ضخامت لایه آبکاری کم باشد، زیرکاری حذف شده باشد یا آمادهسازی سطح بهدرستی انجام نشده باشد، آبکاری دوام لازم را نخواهد داشت.
علاوه بر این، تماس مداوم زیورآلات آبکاریشده با عطر، اسپری، آب و مواد شیمیایی میتواند فرآیند فرسایش آبکاری را تسریع کند.
علاوه بر این، تماس مداوم زیورآلات آبکاریشده با عطر، اسپری، آب و مواد شیمیایی میتواند فرآیند فرسایش آبکاری را تسریع کند.
حتی آبکاریهای باکیفیت نیز در صورت نگهداری نادرست، زودتر از حد انتظار تغییر رنگ میدهند.
آبکاری گرید A+ به چه معناست و چرا اهمیت دارد؟
اصطلاح آبکاری گرید A+ به آبکاریای اشاره دارد که در آن تمامی مراحل فنی، از آمادهسازی سطح فلز گرفته تا زیرکاری و اجرای لایه نهایی، بهطور کامل و اصولی انجام شده باشد.
در این نوع آبکاری، ضخامت لایه در محدوده استاندارد قرار دارد و کنترل کیفیت نهایی با دقت انجام میشود.
آبکاری گرید A+ دائمی نیست، اما در مقایسه با آبکاریهای معمول بازار، ثبات رنگ و دوام بسیار بالاتری دارد و در صورت نگهداری صحیح، میتواند برای مدت طولانی ظاهر اولیه خود را حفظ کند.
آبکاری گرید A+ دائمی نیست، اما در مقایسه با آبکاریهای معمول بازار، ثبات رنگ و دوام بسیار بالاتری دارد و در صورت نگهداری صحیح، میتواند برای مدت طولانی ظاهر اولیه خود را حفظ کند.
استفاده از انواع آبکاری فلزات در محصولات برند سانیا
در برند سانیا، تمرکز اصلی بر انتخاب و عرضه محصولات وارداتی باکیفیت در حوزه زیورآلات و متعلقات آن است.
به همین دلیل، در میان محصولات ارائهشده، انواع آبکاری فلزات از جمله آبکاری طلا ۱۴ عیار، آبکاری طلا ۱۸ عیار و آبکاری رادیوم دیده میشود تا پاسخگوی سلیقهها و کاربردهای مختلف باشد.
تمامی محصولات آبکاریشدهای که در سانیا غز عرضه میشوند، بهصورت وارداتی تهیه شدهاند و پیش از عرضه، از نظر کیفیت آبکاری، ظاهر، یکنواختی رنگ و سلامت سطح بررسی میشوند.
انتخاب این محصولات بر اساس کیفیت آبکاری و تناسب آنها با استفاده در زیورآلات دستساز انجام میشود، نه صرفاً ظاهر یا قیمت.
این رویکرد باعث شده سانیا مجموعهای متنوع از محصولات آبکاریشده با استانداردهای متفاوت را ارائه دهد تا هنرمندان و مصرفکنندگان بتوانند بر اساس نیاز، سبک طراحی و بودجه خود، گزینه مناسب را انتخاب کنند.
نگهداری صحیح از فلزات آبکاریشده
حتی بهترین آبکاری فلزات نیز بدون نگهداری صحیح دوام طولانی نخواهد داشت.
- تماس مستقیم با عطر، اسپری، الکل و مواد شوینده میتواند بهمرور زمان لایه آبکاری را تضعیف کند.
- استفاده از زیورآلات آبکاریشده در حمام یا استخر نیز توصیه نمیشود، زیرا رطوبت و مواد شیمیایی موجود در آب میتوانند به آبکاری آسیب بزنند.
- نگهداری زیورآلات در جعبه یا کیسه پارچهای و تمیز کردن آنها با دستمال نرم، نقش مهمی در افزایش عمر آبکاری دارد و به حفظ ظاهر اولیه محصول کمک میکند.
روش صحیح نگهداری از زیورآلات آبکاریشده برای افزایش دوام
جمعبندی نهایی
آبکاری فلزات فرآیندی پیچیده و تخصصی است که ترکیبی از دانش فنی، اجرای دقیق و انتخاب درست متریال را میطلبد. شناخت تفاوت فلزات پایه، انواع آبکاری و مفهوم گرید A+ به شما کمک میکند زیورآلاتی باکیفیتتر تولید یا انتخاب کنید.
آبکاری خوب شاید در نگاه اول بهچشم نیاید، اما کیفیت واقعی آن در طول زمان و در تجربه استفاده کاملاً احساس میشود.
